Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đang trong giai đoạn phục hồi và còn đối mặt với nhiều thách thức, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và kích cầu tiêu dùng vẫn là ưu tiên hàng đầu. Một trong những chủ đề “nóng” nhất đang được thảo luận tại kỳ họp Quốc hội cuối năm 2025 là việc có tiếp tục áp dụng chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho năm 2026 hay không.
Đề xuất này, nếu được thông qua, sẽ kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất 8% cho nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ thay vì quay trở lại mức 10% như thường lệ.
1. Bối cảnh của đề xuất
Chính sách giảm 2% thuế GTGT đã được áp dụng trong các giai đoạn trước (như năm 2024 và 2025) và được đánh giá là một trong những giải pháp tài khóa hiệu quả nhất. Nó đã tác động tích cực đến cả hai phía:
- Về phía doanh nghiệp: Giúp giảm giá thành đầu vào, hạ giá bán sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh và thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa.
- Về phía người tiêu dùng: Giảm chi phí chi tiêu trực tiếp, kích thích nhu cầu mua sắm và tiêu dùng nội địa, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh.
Trước dự báo tình hình kinh tế năm 2026 vẫn còn nhiều khó khăn, việc tiếp tục chính sách này được kỳ vọng sẽ là “cú hích” cần thiết để duy trì đà phục hồi kinh tế.
2. Những điểm doanh nghiệp cần lưu ý
Dù quyết định cuối cùng vẫn đang chờ Quốc hội thông qua, các doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và chuẩn bị các kịch bản:
- Rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ: Chính sách giảm thuế thường sẽ không áp dụng cho một số lĩnh vực đặc thù (như viễn thông, công nghệ thông tin, tài chính, ngân hàng, kinh doanh bất động sản, kim loại…). Doanh nghiệp cần rà soát xem các sản phẩm, dịch vụ của mình có thuộc nhóm được giảm thuế hay không.
- Chuẩn bị hệ thống phần mềm: Ngay khi có nghị quyết chính thức (dự kiến ban hành vào cuối tháng 12/2025), doanh nghiệp phải cập nhật ngay lập tức phần mềm kế toán và phần mềm xuất hóa đơn điện tử để áp dụng đúng thuế suất (8% hay 10%) kể từ ngày 01/01/2026.
- Lập kế hoạch giá bán: Việc thuế GTGT thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán ra. Doanh nghiệp cần lên kế hoạch điều chỉnh giá niêm yết và các chương trình khuyến mãi cho phù hợp để thông báo tới khách hàng.
3. Tác động đến sổ sách kế toán
Việc áp dụng song song hai mức thuế suất (10% và 8%) đòi hỏi bộ phận kế toán phải cẩn trọng hơn:
- Xuất hóa đơn: Phải lập hóa đơn riêng cho các mặt hàng hưởng thuế suất 8%. Nếu lập chung trên một hóa đơn với các mặt hàng 10% mà không tách riêng, doanh nghiệp có thể sẽ phải chịu mức thuế 10% cho toàn bộ hóa đơn.
- Kê khai: Phải kê khai đúng chỉ tiêu thuế suất 8% và 10% trên tờ khai thuế GTGT hàng tháng/quý. Bất kỳ sai sót nào trong kê khai đều có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu và phạt chậm nộp.
Việc Quốc hội xem xét tiếp tục giảm thuế GTGT thể hiện sự đồng hành của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao thông tin để tuân thủ đúng quy định và tận dụng tối đa lợi ích từ chính sách này.
